do początku
O Kancelarii
Zakres usług
Zespół
Pakiety
Szkolenia
Usługi on-line
Wolne myśli, czyli co prawnik myśli
Kontakt

Wolne myśli, czyli co prawnik myśli
drukuj
Zadatek, a zaliczka

To co różni oba te świadczenia, to cel ich spełnienia. Zaliczka płatna jest w celu zapłaty części wynagrodzenia przed wykonaniem usługi (sprzedażą towaru) przez naszego kontrahenta. Zadatek płacony jest dlatego, by stworzyć szczególne podstawy odpowiedzialności w wypadku nieprawidłowego wykonania umowy.


http://tvn24bis.pl/informacje,187/kupujesz-i-nie-chcesz-stracic-blajer-wyjasnia,389507.html

 

Pod tym linkiem znajdziesz również przykładowe wzory sformułowań, jakie mogą być wykorzystane w różnych sytuacjach (dokumenty KP, pokwitowania, klauzule umowne), jeżeli chcesz, aby wpłacone świadczenie było zadatkiem.

 

Praktycznym problemem, skrajnie różnie ocenianym w orzecznictwie jest, czy zadatek może być zapłacony po zawarciu umowy. Przepis art. 394 K.c. posługuje się pojęciem "przy zawarciu umowy". A zatem, czy jeżeli płacę po zawarciu umowy, w terminie ustalonym w umowie, to płatność ta następuje "przy zawarciu umowy", czy w wykonaniu tej umowy. To dość istotna różnica. Drugi z wyrażonych poglądów powoduje, że takie świadczenie zadatkiem nie jest, a jego rozliczenia - w wypadku niewykonania umowy- następuje na zasadach zwrotu nienależnego świadczenia, a zatem dokładnie tak jak zaliczka.

 

Poniżej kilka przykładów z orzecznictwa, które obrazują ten problem:


wyrok SN z dnia 1999.10.07 (I CKN 262/98): Rozwiązanie przez strony umowy wzajemnej z mocą wsteczną powoduje, że to co sobie świadczyły podlega zwrotowi stosownie do art. 494 k.c., jeżeli strony nie postanowiły inaczej. Kwota wręczona kontrahentowi po zawarciu umowy nie może być uznana za uiszczoną tytułem zadatku.

 

wyrok SN z dnia 2004.04.22 (II CK 172/03):  Jedynie zadatek "dany przy zawarciu umowy" ma znaczenie określone w dalszej części przepisu art. 394 § 1 k.c. Kwota wręczona kontrahentowi po zawarciu umowy nie może być uznana za uiszczoną tytułem zadatku. Jednakże sama okoliczność wręczenia takiej kwoty po zawarciu umowy nie odbiera jej charakteru zadatku, jeżeli w umowie strony określiły taki jej charakter, a jedynie ustaliły późniejszy termin jej wręczenia. Przyjęcie kwoty w znacznej wysokości nie jest okolicznością, która sama przez się upoważnia do uznania, że jest to zaliczka na poczet należnego im wynagrodzenia, a nie zadatek wywołujący skutki przewidziane w art. 394 § 1 k.c.

 

wyrok SN z dnia 2007.03.07 (II CSK 479/06): Kwota zapłacona dopiero po zawarciu umowy przedwstępnej sprzedaży nie może być uznana za zadatek w rozumieniu art. 394 § 3 k.c., a jedynie za świadczenie na poczet ceny sprzedaży. Wobec niedojścia do skutku umowy sprzedaży, kwota ta staje się świadczeniem nienależnym, zamierzony cel świadczenia nie został bowiem osiągnięty (art. 410 § 2 k.c.). Wierzyciel uzyskuje tym samym roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia.

 

wyrok SN z dnia 2008.02.08 (I CSK 328/07): Zadatek może zostać dany także po zawarciu umowy, w terminie uzgodnionym przez strony.
 

I proste (na pozór pytanie): to można, czy nie można ? Niestety najbezpieczniejsze rozwiązanie to przepisanie do umowy pełnego brzmienia art. 394 K.c. Mam jednak wrażenie, iż Ustawodawca wprowadzając dodatkowy element umowy jakim jest zadatek, chciał właśnie działania takiego uniknąć. Stworzył model, którego zastosowanie wymagało jedynie prostego sformułowania "to jest zadatek". Tyle wola Ustawodawcy, a życie toczy się nadal ....